# سندرم گیر افتادن شریان پوپلیته (Popliteal Artery Entrapment Syndrome) چیست؟

---

# 🟥 **① سندرم گیر افتادن شریان پوپلیته چیست؟**

سندرم گیر افتادن شریان پوپلیته (Popliteal Artery Entrapment Syndrome یا **PAES**) یک بیماری نادر است که در آن شریان پوپلیته، در پشت زانو، به دلیل قرارگیری غیرطبیعی عضلات یا تاندون‌های اطراف تحت فشار قرار می‌گیرد.

این فشار باعث کاهش جریان خون به ساق و پا، به‌ویژه هنگام ورزش یا فعالیت شدید، می‌شود. اگر بیماری درمان نشود، ممکن است به آسیب دیواره شریان، تنگی، تشکیل لخته یا انسداد کامل شریان منجر شود.

این بیماری برخلاف آترواسکلروز، بیشتر در افراد جوان و سالم دیده می‌شود.

---

# 🟦 **② چرا سندرم گیر افتادن شریان پوپلیته ایجاد می‌شود؟**

شایع‌ترین علت، ناهنجاری مادرزادی در مسیر عضلات یا تاندون‌های پشت زانو است که باعث فشار روی شریان پوپلیته می‌شود.

عوامل مستعدکننده عبارت‌اند از:

• ناهنجاری مادرزادی عضلات پشت زانو

• رشد غیرطبیعی عضله گاستروکنمیوس

• فعالیت ورزشی شدید

• عضلات بسیار قوی و حجیم

• ورزشکاران حرفه‌ای، به‌ویژه دوندگان و دوچرخه‌سواران

در موارد نادر، نوع عملکردی بیماری دیده می‌شود که ساختمان طبیعی است اما انقباض شدید عضلات باعث فشرده شدن شریان می‌شود.

---

# 🟨 **③ علائم سندرم گیر افتادن شریان پوپلیته چیست؟**

علائم معمولاً هنگام فعالیت ایجاد شده و با استراحت بهبود می‌یابند.

شایع‌ترین علائم عبارت‌اند از:

• درد ساق پا هنگام دویدن یا ورزش

• لنگش متناوب در افراد جوان

• گرفتگی عضلات ساق

• سرد شدن پا

• بی‌حسی یا گزگز پا

• ضعف پا هنگام فعالیت

• کاهش یا قطع نبض پا هنگام خم کردن مچ یا زانو

در مراحل پیشرفته ممکن است لخته، انسداد شریان یا ایسکمی حاد اندام ایجاد شود.

---

# 🟩 **④ چگونه تشخیص داده می‌شود؟**

تشخیص با معاینه و تصویربرداری انجام می‌شود.

روش‌های تشخیصی شامل:

• معاینه نبض در حالت استراحت و هنگام حرکت پا

• سونوگرافی داپلر دینامیک

• سی‌تی آنژیوگرافی (CTA)

• ام‌آر آنژیوگرافی (MRA)

• MRI برای بررسی عضلات و تاندون‌ها

• آنژیوگرافی در برخی بیماران

در بسیاری از بیماران، تصویربرداری هنگام خم و راست کردن مچ یا زانو انجام می‌شود تا فشار روی شریان بهتر مشخص شود.

---

# 🟪 **⑤ درمان سندرم گیر افتادن شریان پوپلیته چگونه است؟**

درمان به شدت بیماری و میزان آسیب شریان بستگی دارد.

روش‌های درمان شامل:

• جراحی آزادسازی شریان از فشار عضلات یا تاندون‌ها

• اصلاح ناهنجاری عضلانی

• ترمیم یا تعویض شریان در صورت آسیب شدید

• بای‌پس شریانی در صورت انسداد گسترده

• ترومبکتومی در صورت تشکیل لخته

در بیماران علامت‌دار، درمان اصلی معمولاً جراحی است، زیرا درمان دارویی به‌تنهایی علت بیماری را برطرف نمی‌کند.

---

# ⬜ **⑥ نکته کلیدی**

درد ساق پا هنگام ورزش در یک فرد جوان و بدون عوامل خطر آترواسکلروز، همیشه باید احتمال سندرم گیر افتادن شریان پوپلیته را مطرح کند. تشخیص زودهنگام و جراحی به‌موقع می‌تواند از آسیب دائمی شریان و کاهش خون‌رسانی به پا جلوگیری کند.

---

## 📖 ⑦ بیشتر بدانید

- لنگش متناوب اندام تحتانی

- آترواسکلروز چیست؟

- ایسکمی حاد اندام

- ترومبوز شریان پوپلیته

- جراحی بای‌پس شریان‌های اندام تحتانی

- سندرم کمپارتمان مزمن ورزشی

---

## 👨‍⚕️ **⑧ نظر متخصص تپش**

سندرم گیر افتادن شریان پوپلیته یکی از مهم‌ترین علل لنگش متناوب در افراد جوان و ورزشکار است. برخلاف بیماری‌های ناشی از آترواسکلروز، درمان اصلی این بیماری آزاد کردن شریان از فشار ساختارهای اطراف است. اگر قبل از ایجاد آسیب دائمی شریان تشخیص داده شود، نتایج جراحی معمولاً بسیار مطلوب است و بسیاری از بیماران می‌توانند به فعالیت‌های عادی و حتی ورزش حرفه‌ای بازگردند.

---

## 🔵 **⑨ باورهای نادرست رایج**

❌ درد ساق پا در جوانان همیشه به دلیل کشیدگی عضله است.

❌ اگر نبض پا در حالت استراحت طبیعی باشد، شریان مشکلی ندارد.

❌ سندرم گیر افتادن شریان پوپلیته فقط در سالمندان دیده می‌شود.

❌ درمان دارویی به‌تنهایی این بیماری را برطرف می‌کند.

❌ بعد از جراحی دیگر نیازی به پیگیری نیست.

---

## 🟢 **⑩ خلاصه مقاله در ۳۰ ثانیه**

✔️ سندرم گیر افتادن شریان پوپلیته یک بیماری نادر است که در آن شریان پشت زانو توسط عضلات یا تاندون‌ها تحت فشار قرار می‌گیرد.

✔️ درد ساق پا هنگام ورزش، لنگش متناوب، سردی و بی‌حسی پا از مهم‌ترین علائم آن هستند.

✔️ سونوگرافی داپلر دینامیک، سی‌تی آنژیوگرافی و ام‌آر آنژیوگرافی در تشخیص بیماری نقش مهمی دارند.

✔️ درمان اصلی، جراحی آزادسازی شریان و در صورت نیاز ترمیم یا بای‌پس شریان است.

✔️ تشخیص زودهنگام از ایجاد ترومبوز، انسداد شریان و آسیب دائمی اندام جلوگیری می‌کند.

---

## 📚 منابع علمی

- European Society for Vascular Surgery (ESVS) Clinical Practice Guidelines

- Society for Vascular Surgery (SVS) Clinical Practice Guidelines

- Rutherford's Vascular Surgery and Endovascular Therapy

- Rutherford RB. Popliteal Artery Entrapment Syndrome

- UpToDate: Popliteal Artery Entrapment Syndrome